Mevsimsel Değişimlerin İlaçlar Üzerindeki Etkileri
İlaçlar, kimyasal ve biyolojik yapılara sahip hassas maddelerdir. Çevresel koşullardaki (sıcaklık, nem, ışık) değişimler ilaçların kimyasal yapısını bozarak tedavi edici özelliklerini kaybetmelerine ve hatta toksik hale gelmelerine neden olabilir. Bu nedenle yaz aylarının aşırı sıcaklarında, kış aylarının donma riskinde ve Ramazan ayı gibi beslenme düzeninin tamamen değiştiği dönemlerde ilaç saklama ve kullanım kurallarına ekstra özen gösterilmelidir.
Sıcak Havalarda İlaç Saklama Kuralları
Yaz aylarında ev içindeki sıcaklıklar kolayca 30°C ve üzerine çıkabilir. Prospektüslerde belirtilen 'oda sıcaklığı' ifadesi yasal olarak 15°C ile 25°C arasındaki sıcaklıkları kapsar. Sıcaklığın 25°C'yi aştığı durumlarda şu önlemleri almalısınız:
Buzdolabında Saklanması Gereken İlaçlar Hangileridir?
İnsülinler, bazı göz damlaları, sulandırılmış çocuk antibiyotikleri, aşılar ve bazı biyolojik ilaçlar mutlaka 2°C - 8°C arasında (buzdolabının kapak veya orta rafında) saklanmalıdır. Bu ilaçlar kesinlikle dondurucu bölüme (buzluğa) konulmamalı ve buza temas ettirilmemelidir. Donan ilaçlar tamamen özelliklerini yitirir ve çöpe atılması gerekir.
Nem ve Doğrudan Güneş Işığından Koruma
Evlerde ilaçların en sık saklandığı yerler ne yazık ki banyo dolapları ve mutfak tezgâhlarıdır. Banyo dolapları duş esnasında oluşan yüksek nem ve sıcaklık nedeniyle ilaçların bozulması için en elverişli ortamlardır. Mutfaklar ise yemek pişerken oluşan ısı nedeniyle uygun değildir. İlaçlarınızı evinizin nem almayan, doğrudan güneş görmeyen, serin ve çocukların ulaşamayacağı bir odasındaki (örneğin yatak odası dolabı) kapalı bir kutuda saklayın.
Kış Aylarında Soğuk ve Donma Riski
Aşırı soğuk havalar da en az sıcaklar kadar ilaçlara zarar verebilir. Özellikle kış aylarında arabaların torpido gözünde veya bagajında unutulan sıvı formdaki ilaçlar, şuruplar ve ampuller donabilir. Sıvı ilaçlar donduğunda içindeki etkin madde çökebilir ve çözünürlüğü bozularak homojenliğini kaybeder. Kış aylarında seyahat ederken ilaçlarınızı mutlaka aracın içinde, ısıtılan kabin bölümünde çantanızda taşıyın.
Ramazan Ayında İlaç Kullanım Saatleri Nasıl Düzenlenmelidir?
Ramazan ayında oruç tutan hastalar için ilaç saatlerinin düzenlenmesi hayati bir konudur. Eczacınıza ve doktorunuza danışmadan kesinlikle ilaç saatlerinizi kendi başınıza değiştirmeyin.
- Günde tek doz alınan ilaçlar (örneğin bazı tansiyon ve kolesterol ilaçları) hekim onayıyla sahur veya iftar saatine kaydırılabilir.
- Günde iki veya daha fazla doz alınması gereken ilaçlarda (özellikle antibiyotikler ve bazı şeker ilaçları) oruç tutmak tedaviyi sekteye uğratabileceği için mutlaka doktor görüşü alınmalıdır.
- Aç karnına alınması gereken ilaçlar iftarda ilk lokmadan 30 dakika önce veya sahurda yemekten 1 saat önce alınacak şekilde planlanmalıdır.
İlacın Bozulduğunu Nasıl Anlarsınız?
İlaçların bozulduğunu gösteren bazı fiziki belirtiler şunlardır:
- Tablet veya kapsüllerde renk değişimi, lekeler, yapışkanlık veya çatlamalar.
- Şuruplarda çalkalamakla geçmeyen tortular, renk ve koku değişiklikleri, gaz oluşumu.
- Krem ve merhemlerde yağ fazının ayrışması (tüp sıkıldığında su veya yağ sızması), koku değişimi.
- Göz damlalarında bulanıklık veya partikül oluşumu.