ŞUTSO Seçimlerinde Görev Başında Kalp Krizi: Sandık Görevlisi Hayatını Kaybetti – Riskler, Önlemler ve İş Sağlığı Güvenliği Açısından Değerlendirme
Şanlıurfa'da gerçekleşen ve toplumun vicdanını sarsan olay, demokratik süreçlerin vazgeçilmez aktörleri olan sandık görevlilerinin sağlık risklerini bir kez daha gündeme getirdi. ŞUTSO (Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası) seçimlerinde sandık görevlisi olarak atanan vatandaş, seçim sırasında geçirdiği ani kalp krizi sonucu yoğun bakımda yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. Olay, sadece bir bireysel trajediyi değil, aynı zaman yoğun stres, uzun çalışma saatleri ve hazırlıksızlıkların beraberinde getirdiği mesleki riskleri de gözler önüne seriyor.
Olayın Seyri ve Yasal Süreç
Edinilen bilgilere göre, görevli seçim günü sandıkta görev yaparken ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı şikayetleriyle yere düştü. Çevredekilerin hızlı ilk yardımı ve 112 acil sağlık ekiplerinin devreye girmesiyle hastaneye kaldırılan görevli, kardiyoloji biriminde girişimsel prosedürler ve yoğun bakım takibi rağmen kurtarılamadı. Savcılık kararıyla cenaze, ölümün tam nedenini aydınlatmak adına Şanlıurfa Adli Tıp Kurumu morguna sevk edildi. Otopsi sonucunda "ani kardiyak ölüm" veya "miyokard enfarktüsü" gibi tanılar konulması beklenirken, olayın "iş kazası" kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hukuki süreçlerin odağı oluyor.
Seçim Görevlilerinde Kalp Sağlığı Riskleri: Neden Bu Kadar Kritik?
Sandık görevliliği, görünürde statik bir iş gibi dursa da; fizyolojik ve psikolojik açıdan yüksek riskli bir süreçtir. Uzmanlar, seçim görevlilerinde görülen kardiyovasküler olayların arkasındaki mekanizmaları şu maddelerle özetler:
- Aşırı Stres ve Katekolamin Salgılanması: Sandık kurma, oy kullanma sürecini yönetme, itirazları değerlendirme ve tutanakları hatasız doldurma sorumluluğu, sinir sistemini "savaş veya kaç" moduna sokar. Bu durum kalp atım hızını ve kan basıncını aniden artırarak kalp kasına oksijen talebini zirveye taşır.
- Uzun Süreli İnhibisyon ve Hareketsizlik: 12-14 saate kadar uzayan süreçte kısıtlı alanlarda oturmak, venöz dönüşü zorlaştırır ve tromboemboli riskini artırabilir. Buna ek olarak düzenli ilaç kullanımının aksatılması riski de mevcuttur.
- Uyku Eksikliği ve Sirkadiyen Ritim Bozulması: Seçim günü genellikle erken başlar ve geç bitirir. Önceki gece yetersiz uyku, kortizol seviyelerini yükseltir ve plak ruptürüne zemin hazırlar.
- Gizli Risk Faktörlerinin Mevcudiyeti: Hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol veya aile öyküsü gibi kontrolsüz risk faktörleri taşıyan kişilerde, stres tetikleyici eti olarak işlev görür.
Önleyici Hekimlik ve İş Sağlığı Güvenliği (İSG) Yaklaşımı
Bu tür trajedileri önlemek için sadece "ilkyardım bilen kişi bulmak" yetmez; sistematik bir İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yaklaşımı gereklidir. Seçim kurulları ve ilgili kurumlar (YSK, Ticaret Odaları, Belediyeler) aşağıdaki önlemleri protokollere entegre etmelidir:
- Ön Seçim Sağlık Taraması: Görevli ataması yapılmadan önce, özellikle 45 yaş üstü ve bilinen hastalığı olan adaylar için basit bir kardiyovasküler risk skorlaması (örneğin SCORE2 veya Framingham Risk Skoru) veya en azından anamnez tabanlı bir risk değerlendirmesi formu doldurulmalıdır.
- Yedek Görevli Havuzu Oluşturma: Her sandık için en az 1-2 yedek görevli belirlenerek, bir görevlinin hissiz kalması veya sağlık sorunu yaşadığı anında devreye girebilecek personel temin edilmelidir.
- Acil Müdahale Protokolleri ve AED Erişimi: Her sandık başında veya her 3-4 sandık için bir "Sağlık Güvenlik Yetkilisi" atanmalı; bu yetkililere BLS (Temel Yaşam Desteği) eğitimi verilmeli ve Otomatik Harici Defibrilatör (AED) cihazları stratejik noktalara yerleştirilmelidir.
- Dinlenme, Beslenme ve İlaç Kullanım Hakları: Görevlilerin 2 saatte bir 15 dakika dinlenme hakkı, su ve sağlıklı atıştırmalık erişimi, düzenli ilaçlarını yanlarında bulundurma ve kullanma imkanının garantisi altına alınmalıdır.
Toplumsal Farkındalık ve Kişisel Sorumluluk
Kurumsal önlemlerin yanında bireysel sorumluluk da hayati önem taşır. Eğer siz de bir seçim görevlisiyseniz ya da olacaksanız; görevden önce kariyerinizdeki bir sağlık kontrolünü ihmal etmeyin. Göğüs ağrısı, sol kol/çene/ağrıya yayılan baskı, soğuk ter, baş dönmesi ve nefes darlığı bulgularında "geçer" diyerek beklemeyin; hemen sandık başkanını ve 112'yi uyarın. Erken müdahale, miyokard enfarktüsünde "altın saat" kavramıyla hayati kurtarır.
Bu acı olay, demokratik süreçlerin bedelinin bazen ne kadar ağır olabileceğini hatırlatıyor. Şutso seçimlerinde hayatını kaybeden görevlinin rahmet, ailesine ve sevenlerine başsağlığı dileriz. Bu kayıp, gelecekteki seçimlerde "sandık güvenliği"nin sadece oyları saymakla değil, oyları sayanları da korumakla ölçülmesi gerektiğinin acı bir kanıtı olsun.